Nederlandse Herder

 

Verklaring gedrag.

Het hoeden en drijven wat de herdershonden doen is een vorm van jagen die ze hebben geërfd van hun voorouder de wolf. Een van de vormen van jacht bij de wolven is het omsingelen van een kudde en het scheiden van een zwak exemplaar van de kudde om die vervolgens te doden.

De herdershond doet precies hetzelfde alleen is na jarenlange selectie een hond ontstaan die de kudde omsingeld (het drijven). Daarnaast zorgen ze ervoor dat de schapen op een vaste plek blijven (het hoeden). Maar ook kunnen ze een schaap van de kudde afzonderen die de herder wil enten, scheren, enz.

Alleen het aanvallen en doden blijft achterwege. Er wordt dus heel wat gevraagd van zo’n hond. Hij moet voldoende passie hebben om te drijven en te hoeden, maar hij mag absoluut niet jagen. Dat geldt voor de schapen maar ook voor het wild.

 

Schapendoes.

Aan al deze eisen voldoet de Nederlandse Schapendoes, een langharige warrelige hond van 40 tot 50 cm, die nauw verwant is aan de Deutsche Schafpudel, de poolse Nizinny en de engelse Bearded Collie. De Schapendoes komt voor in zwart, blauwbont, grijs, wit met zwart en sporadisch wit met bruine vlekken. Crème kleurige en witte Schapendoezen komen niet voor.

De haren hangen voor de ogen om deze te beschermen tegen de heide en fel zonlicht. Ze werden vooral gebruikt in Drenthe, Twente en de Achterhoek en daar waar grote heidevlakten waren. In Drenthe werd de Schapendoes ook Herdersdoes, Siephond of Olde Grise genoemd.

 

 

De herder wilde een sobere hond die op weinig voer de hele dag bij de kudde kon werken. De Schapendoes staat bekend om zijn springvermogen om de heidepollen te ontwijken. Hij kon springend zelfs om zijn as tollen om daarbij de kudde en zijn herder goed in de gaten te houden. Hij dwong bij de schapen respect af door tegen ze aan te duwen en te blaffen.

Toen de heidevelden verdwenen, verdween ook de noodzaak van een Schapendoes.

Het is de heer Toepoels geweest die na de Tweede Wereldoorlog het ras met de overgebleven honden weer heeft opgebouwd.

 

 

Toen er een rasstandaard kwam en er meer op uiterlijk werd gefokt, werden de vachten langer en voller. Daardoor hingen er steeds meer haren voor de ogen waardoor de Does soms wat schrikachtig kan reageren. Omdat te voorkomen kun je een staartje indoen, knippen is echt verboden, het haalt het karakteristieke van de Does weg.

De Schapendoes houdt van werken en vind alles leuk. Ze zijn zeer trouw aan het gezin.

 

Hollandse Herder.

De Hollandse Herder is er in drie variëteiten, namelijk kortharig, langharig en ruwharig. En daarnaast is hij er in twee kleuren, goud gestroomd en zilver gestroomd. Ze worden alledrie apart gefokt maar zijn qua bouw allen hetzelfde. Het karakter komt ook in grote lijnen overeen.

 

 

In de middeleeuwen kwamen er al wolfachtige herdershonden voor die voor de bewaking van de kuddes moesten zorgen. Met name tegen wolven en andere roofdieren. Daaruit zijn onder andere de latere Hollandse, Duitse en Belgische herdershonden ontstaan. Toen de wolven waren uitgeroeid werden ze meer ingezet voor het hoeden van de schapen en het drijven van vee.

In Nederland hadden de plattelanders weinig geld dus de hond moest multifunctioneel zijn, ze konden niet voor elke klus een andere hond nemen. Naast het hoeden van de schapen moesten ze de boerderij bewaken en het erf ongediertevrij houden. Ook moesten ze de melkkar trekken en de molen voor het karnen draaiende houden.

 

 

Om voor extra eten te zorgen werden ze meegenomen bij het stropen van wild. Toen de noodzaak van het houden van de Hollandse Herder minder werd, werden ze ook gebruikt bij de politie en de douane.

Je begrijpt dat zo’n veelzijdige hond vandaag de dag nog steeds de nodige afleiding wil in zijn leven.

De Hollandse Herder wil dan ook graag werken voor zijn baas.

 

 

Gelukkig zijn er genoeg sporten waarin de Hollandse zijn ei kwijt kan. Zo is er behendigheid, flyball, obedience enzovoort. De Hollander kan alles als er maar genoeg afwisseling in de training zit.

De korthaar is een meer gepassioneerde werker die veel in de africhting wordt gebruikt. Daardoor is er bij de korthaar een werklijn en een showlijn ontstaan, waarbij de werklijn honden minder geschikt zijn als huishond.

 De langhaar is wat zachter van karakter. De ruwhaar is wat stoïcijnser en stugger in zijn gedrag.

 

Saarloos Wolfhond.

De laatste herdershond van ons land is niet echt een herdershond. Dit is de Saarloos Wolfhond genoemd naar de Nederlander Leendert Saarloos, die dit ras heeft ontwikkeld. De heer Saarloos was een natuurliefhebber die van exotische dieren hield. Hij vond de honden door de domesticatie nogal gedegenereerd en wilde een meer natuurlijke hond.

Vooral de Duitse Herder waar hij veel van hield moest een meer natuurlijke uitstraling krijgen.

Qua karakter moest er ook wat veranderen zodat hij de ideale huis- en politiehond kreeg. Meneer Saarloos dacht door de wolf in te kruisen de ideale hond te krijgen, die betrouwbaar en goed af te richten was.

 

 

Maar de eigenschappen van de wolf zijn terughoudendheid, geen belang hebben in de aanval en een sterke vluchtdrift bij alles wat vreemd is. Als politiehond waren ze dus ongeschikt, sommige waren na intensieve training wel geschikt als blinde geleide hond. Terughoudendheid en voorzichtigheid waren een pré bij dit werk, maar naar mate de maatschappij drukker werd konden de Saarloos Wolfhonden dit werk niet meer aan.

Hierdoor leek de Saarloos Wolfhond als ras te verdwijnen. Doordat er liefhebbers waren van een mooie natuurlijk lijkende hond met een nog echt puur hondengedrag is het ras in stand gebleven. Eerst stonden de kruisingen tussen wolf en Duitse Herder bekend als Europese Wolfhond. Toen het ras erkend werd gaven ze als eerbetoon aan de oprichter van het ras de naam Saarloos Wolfhond.

 

 

Ook al zit er Duitse Herder in, als herdershond is hij nooit gebruikt. Nu is hij een echte gezinshond.

Je moet altijd rekening houden met het voorzichtige karakter wat uit de wolfkant voorkomt. Van karakter zijn ze trots, onafhankelijk maar ook zeer trouw aan de roedel, dus de mensen waarbij hij woont.

Als je iets vraagt wat tegen zijn natuur indruist zal hij niet reageren. Ze luisteren omdat ze willen en niet uit slaafsheid. Het zijn geen honden waarmee je allerlei hondensporten kunt doen. In het begin zijn puppycursussen en gehoorzaamheids cursussen een voorwaarde voor een goede socialisering.

 

Dit artikel is geschreven door Corine, als bronnen zijn gebruikt, Onze Hond, Hondenmanieren, het boek De Nederlandse Schapendoes en het internet.

  

 

Snuffel verder bij de herders

 

Snuffel verder bij hondenrassen